EGZAMIN GIMNAZJALNY W SYSTEMIE OCENIANIA

Egzamin, który będziesz zdawać w trzeciej klasie gimnazjum, został wprowadzony Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 1999 r. w sprawie zasad oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzami­ nów i sprawdzianów w szkołach publicznych.

Dokument ten zmienia dotychczasowy system oceniania. Wprowadza on egzaminy zewnętrzne, tzn. takie, które będzie organizowała instytucja specjalnie do tego powołana - Okręgowa Komisja Egzaminacyjna (OKE).

Egzaminy są organizowane po każdym etapie kształcenia:

•  uczniowie kończący szkołę podstawową napiszą sprawdzian,

•  uczniowie klasy trzeciej gimnazjum będą zdawać egzamin gimnazjalny,

•  absolwenci szkół średnich przystąpią do egzaminu maturalnego.

Porównanie najważniejszych zasad oceniania wewnątrzszkolnego i zewnętrznego przedstawia następująca tabela:

CELE EGZAMINU

•  Głównym celem egzaminu jest sprawdzenie, w jakim stopniu potrafisz samodzielnie roz wiązywać problemy, posługując się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami.
•  Dzięki egzaminowi otrzymasz obiektywną, porównywalną w skali kraju informację o swoich osiągnięciach szkolnych. To powinno Ci pomóc w wyborze szkoły ponadgimnazjalnej.
•  Egzamin jest międzyprzedmiotowy i dlatego - ucząc się - uwzględniaj powiązania między różnymi dziedzinami wiedzy.

CO TRZEBA WIEDZIEĆ O EGZAMINIE GIMNAZJALNYM?

1. CZY KAŻDY UCZEŃ KLASY TRZECIEJ GIMNAZJUM MUSI PISAĆ EGZAMIN?

Tak. Uczestniczenie w egzaminie jest warunkiem ukończenia szkoły. Jeżeli ktoś nie przy­stąpi do egzaminu, będzie musiał powtórzyć ostatnią klasę.

2. KIEDY I GDZIE ODBĘDZIE SIĘ EGZAMIN?

W drugiej połowie kwietnia 2007 r., o ile MEN nie zarządzi inaczej.

Będzie organizowany w dwóch kolejnych dniach w gimnazjum, do którego uczęszczasz (pierwszego dnia - część humanistyczna, drugiego - matematyczno-przyrodnicza). Jeżeli z ważnych przyczyn losowych nie przystąpisz do egzaminu w maju, będziesz go zdawać w innym, wyznaczonym przez dyrektora OKE terminie, jednak nie później niż do 31 sierpnia danego roku szkolnego.

3. KTO USTALA ZESTAWY ZADAŃ EGZAMINACYJNYCH?

Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) w Warszawie na podstawie propozycji przeka­ zanych przez okręgowe komisje egzaminacyjne.

4. KTO ZORGANIZUJE EGZAMIN?

Właściwa dla danego województwa okręgowa komisja egzaminacyjna:

•  Dla województwa śląskiego - Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie.

5. JAKI BĘDZIE PRZEBIEG EGZAMINU?

Egzamin będzie składał się z dwóch części - każda po 120 minut. Nad przebiegiem egzaminu czuwać będą członkowie zespołu egzaminacyjnego, w tym jego przewodniczący.

Przed wejściem do sali wylosujesz numer miejsca. Stoliki zostaną ustawione w odle głości umożliwiającej Ci samodzielną pracę.

Otrzymasz arkusz składający się z zadań różnego typu (zostały one opisane w dalszej części).

Do wpisywania odpowiedzi otrzymasz specjalnie przygotowaną kartę, na której zako dujesz swoje dane. Po zakodowaniu pracy zostaniesz poinformowany o godzinie rozpoczęcia i zakończenia egzaminu.

Idąc na egzamin, nie zapomnij o przyborach do pisania.

Zadania musisz rozwiązywać samodzielnie. W wypadku stwierdzenia niesamodziel­ nego rozwiązywania zadań przewodniczący szkolnego zespołu egzaminacyjnego ma prawo unieważnić Twoją pracę.

Wszystkie niezbędne informacje dotyczące egzaminu będą zawarte także w Instrukcji dla ucznia, która zostanie głośno odczytana przed egzaminem. W razie wątpliwości poproś o wyjaśnienie przed rozpoczęciem egzaminu.

Po zakończeniu egzaminu osoba odbierająca Twoją pracę sprawdzi, czy została ona prawidłowo zakodowana.

6. GDZIE BĘDZIE MOŻNA ZNALEŹĆ INFORMACJE O EGZAMINIE DLA UCZNIÓW O SPECJALNYCH POTRZEBACH EDUKACYJNYCH?

Informacja o sposobie dostosowania egzaminu dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych znajduje się w każdej szkole, znaleźć ją możesz np. u dyrektora szkoły, u pedagoga, w szkolnej bibliotece, na stronie internetowe szkoły.

7. KTO SPRAWDZI PRACE UCZNIÓW?

Karta odpowiedzi do zadań zamkniętych zostanie sprawdzona elektronicznie, a roz­ wiązania zadań otwartych będą sprawdzali nauczyciele-egzaminatorzy.

8. W JAKI SPOSÓB BĘDZIE ZAPISANY WYNIK EGZAMINU?

W postaci liczby punktów, a nie oceny szkolnej.

9. KTO OTRZYMA INFORMACJE O WYNIKACH?

•  Ty i Twoi rodzice za pośrednictwem gimnazjum, do którego uczęszczasz,

•  szkoła, w której zamierzasz podjąć naukę.

10. KIEDY ZOSTANĄ PRZEKAZANE INFORMACJE O WYNIKACH?

Najpóźniej tydzień przed zakończeniem danego roku szkolnego, a w wypadku zdawania egzaminu w późniejszym terminie do 31 sierpnia tegoż roku szkolnego.

CO BĘDZIE SPRAWDZANE PODCZAS EGZAMINU?

Egzamin będzie sprawdzał głównie umiejętności i wiadomości potrzebne Ci do dalszej nauki. Umiejętności te mają charakter ponadprzedmiotowy. Są one ważne dla każdego czło­ wieka i potrzebne w życiu codziennym. Zostały opisane w Standardach wymagań egzamina­ cyjnych.

Egzamin będzie składał się z dwóch części:

część I

•  obejmie umiejętności i wiadomości z zakresu przedmiotów humanistycznych: języka polskie­ go, historii, wiedzy o społeczeństwie, sztuki oraz ścieżek edukacyjnych: filozoficznej, regio­nalnej - dziedzictwa kulturowego w regionie, czytelniczej i medialnej, europejskiej i kultury polskiej na tle tradycji śródziemnomorskiej;

część II

•  obejmie umiejętności i wiadomości z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych: matematyki, biologii, geografii, chemii, fizyki i astronomii oraz ścieżek edukacyjnych: filozo­ ficznej, prozdrowotnej, ekologicznej, czytelniczej i medialnej, regionalnej - dziedzictwa kul­ turowego w regionie, europejskiej.

STANDARDY WYMAGAŃ EGZAMINACYJNYCH
WRAZ Z KOMENTARZEM DLA UCZNIA

A. ZAKRES PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH

I. CZYTANIE I ODBIÓR TEKSTÓW KULTURY

•  czyta teksty kultury (w tym źródła hi­storyczne) rozumiane jako wszelkie wy­twory kultury materialnej i duchowej człowieka, podlegające odczytaniu i inter­ pretacji, zwłaszcza teksty kultury należące do polskiego dziedzictwa kulturowego - na poziomie dosłownym, przenośnym i symbolicznym,

•  interpretuje teksty kultury, uwzględnia­ jąc intencje nadawcy, odróżnia fakty od opinii, prawdę historyczną od fikcji, dostrzega perswazję, manipulację, warto­ ściowanie,

•  wyszukuje informacje zawarte w róż­nych tekstach kultury, w szczególności w tekstach literackich, publicystycznych, popularnonaukowych, aktach normatyw­ nych, mapach, tabelach, diagramach, wy­ kresach, schematach,

•  dostrzega w odczytywanych tekstach środki wyrazu i określa ich funkcje - dos trzega środki wyrazu typowe dla: tekstów literackich, tekstów publicystycznych, dzieł sztuki plastycznej i muzyki,

•  odnajduje i interpretuje związki przy czynowo-skutkowe w rozwoju cywilizacyj­nym Polski i świata - odnajduje i interpre­tuje związki przyczynowo-skutkowe w po­ lityce, gospodarce, kulturze i życiu spo­ łecznym,

•  dostrzega i analizuje konteksty niezbęd­ne do interpretacji tekstów kultury: histo­ ryczny, biograficzny, filozoficzny, religijny, literacki, plastyczny, muzyczny, regionalny i wypowiada się na ich temat oraz wyjaśnia zależności między różnymi rodzajami tek­stów kultury (plastyką, muzyką, literatu­ rą),

•  dostrzega wartości wpisane w teksty kultury.

II. TWORZENIE WŁASNEGO TEKSTU

•  buduje wypowiedzi poprawne pod względem językowym i stylistycznym, w następujących formach: opis, opowiada nie, charakterystyka, sprawozdanie, recen­ zja, rozprawka, notatka, plan, reportaż, artykuł, wywiad, ogłoszenie, zaproszenie, dedykacja, podanie, list, pamiętnik,

•  posługuje się kategoriami i pojęciami swoistymi dla przedmiotów humanistycz­ nych i ścieżek edukacyjnych,

•  tworzy teksty o charakterze informacyj­ nym lub perswazyjnym, dostosowane do sytuacji komunikacyjnej,

•  zna i stosuje zasady organizacji tekstu, tworzy tekst na zadany temat, spójny pod względem logicznym i składniowym,

•  formułuje, porządkuje i wartościuje ar­gumenty uzasadniające stanowisko własne lub cudze,

•  analizuje, porównuje, porządkuje i syn­ tetyzuje informacje zawarte w tekstach kultury,

•  dokonuje celowych operacji na tekście: streszcza, rozwija, przekształca stylistycz­ nie,

•  wypowiada się na temat związków mię­ dzy kulturą rodzimą a innymi kręgami
kulturowymi, w tym komentuje powiąza­nia, zwłaszcza między kulturą polską
a śródziemnomorską oraz określa te po­wiązania w różnych obszarach: polityce, kulturze, gospodarce, życiu codziennym, w odniesieniu do przeszłości i w czasach obecnych,

•  formułuje problemy, podaje sposoby ich rozwiązania, wyciąga wnioski, wypowiada się na temat sytuacji problemowej przed­stawionej w tekstach kultury.

B. ZAKRES PRZEMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

I. UMIEJĘTNE STOSOWANIE TERMINÓW, POJĘĆ I PROCEDUR Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH NIEZBĘDNYCH W PRAKTYCE ŻYCIOWEJ I DALSZYM KSZTAŁCENIU

1. stosuje terminy i pojęcia matematyczno- przyrodnicze:

a) czyta ze zrozumieniem teksty, w których występują terminy i poję­ cia matematyczno-przyrodnicze, np. w podręcznikach, w prasie,

b) wybiera odpowiednie terminy i po­ jęcia do opisu zjawisk, właściwości, zachowań obiektów i organizmów,

c) stosuje terminy dotyczące racjonal­ nego użytkowania środowiska,

2. wykonuje obliczenia w różnych sytu­ acjach praktycznych:

a) stosuje w praktyce własności dzia­ łań,

b) operuje procentami,

c) posługuje się przybliżeniami,

d) posługuje się jednostkami miar,

3. posługuje się własnościami figur:

•  dostrzega kształty figur geome trycznych w otaczającej rzeczywi­ stości,

•  oblicza miary figur płaskich i przestrzennych,

•  wykorzystuje własności miar.

II. WYSZUKIWANIE I STOSOWANIE INFORMACJI

1. odczytuje informacje przedstawione w formie:

•  tekstu,

•  mapy,

•  tabeli,

•  wykresu,

•  rysunku,

•  schematu,

•  fotografii,

2. operuje informacją:

•  selekcjonuje informacje,

•  porównuje informacje,

•  analizuje informacje,

•  przetwarza informacje,

•  interpretuje informacje,

•  czytelnie prezentuje informacje,

•  wykorzystuje informacje w praktyce.

III. WSKAZYWANIE I OPISYWANIE FAKTÓW, ZWIĄZKÓW I ZALEŻNOŚCI, W SZCZEGÓLNOŚCI PRZYCZYNOWO-SKUTKOWYCH, FUNKCJONALNYCH, PRZESTRZENNYCH I CZASOWYCH

1. wskazuje prawidłowości w procesach, w funkcjonowaniu układów i systemów:

•  wyodrębnia z kontekstu dane zja wisko,

•  określa warunki jego występowa nia,

•  opisuje przebieg zjawiska w czasie i przestrzeni,

•  wykorzystuje zasady i prawa do ob jaśniania zjawisk,

2. posługuje się językiem symboli i wyra­ żeń algebraicznych:

•  zapisuje wielkości za pomocą sym boli,

•  zapisuje wielkości za pomocą wyra­ żeń algebraicznych,

•  przekształca wyrażenia algebraicz­n e,

•  zapisuje związki i procesy za pomo cą równań i nierówności,

3. posługuje się funkcjami:

•  wskazuje zależności funkcyjne,

•  opisuje funkcje za pomocą wzorów, wykresów i tabel,

•  analizuje funkcje przedstawione w różnej postaci i wyciąga wnioski,

4. stosuje zintegrowaną wiedzę do obja­ śniania zjawisk przyrodniczych:

•  łączy zdarzenia w ciągi przemian,

•  wskazuje współczesne zagrożenia dla zdrowia człowieka i środowiska przyrodniczego,

•  analizuje przyczyny i skutki oraz proponuje sposoby przeciwdziała­ nia współczesnym zagrożeniom cy wilizacyjnym,

•  potrafi umiejscowić sytuacje doty czące środowiska przyrodniczego w szerszym kontekście społecznym.

IV. STOSOWANIE ZINTEGROWANEJ WIEDZY I UMIEJĘTNOŚCI DO ROZ WIĄZYWANIA PROBLEMÓW

1. stosuje techniki twórczego rozwiązy wania problemów:

•  formułuje i sprawdza hipotezy,

•  kojarzy różnorodne fakty, obser wacje, wyniki doświadczeń i wyciąga wnioski,

2. analizuje sytuację problemową:

•  dostrzega i formułuje problem,

•  określa wartości dane i szukane (określa cel),

3. tworzy modele sytuacji problemowej:

•  wyróżnia istotne wielkości i cechy sytuacji problemowej,

•  zapisuje je w terminach nauk ma tematyczno-przyrodniczych,

4. tworzy i realizuje plan rozwiązania:

•  rozwiązuje równania i nierówności stanowiące model problemu,

•  układa i wykonuje procedury osią­ gania celu,

5. opracowuje wyniki:

•  ocenia wyniki,

•  interpretuje wyniki, przedstawia wyniki.

STRUKTURA I FORMA ARKUSZY EGZAMINACYJNYCH

Arkusz egzaminacyjny to zestaw różnego typu zadań, które otrzymasz do rozwiązania. Spo­ sób udzielania odpowiedzi zależy od typu zadania. Ilustruje to poniższa tabela.

1. JAK BĘDZIE SKONSTRUOWANY ARKUSZ Z ZAKRESU PRZEDMIOTÓW HUMANISTYCZNYCH?

Podstawę konstruowania zadań będą stanowić teksty: literackie, źródłowe, popularno-naukowe, publicystyczne oraz reprodukcje dzieł sztuki.

Nie zostaną one zestawione przypadkowo, lecz powiązane tematem przewodnim eg­ zaminu. Liczba zadań w arkuszu zostanie tak dobrana, że na ich rozwiązanie wystarczy Ci 120 minut.

Zadania sprawdzą:

I. Czytanie i odbiór tekstów kultury.

II. Tworzenie własnego tekstu.

Arkusz będzie zawierał różnego rodzaju zadania; większość z nich to zadania za­ mknięte. Pozostałe zadania to zadania otwarte. Będą one sprawdzały zarówno umiejętność od­ czytywania tekstów zamieszczonych w arkuszu, jak i umiejętność tworzenia własnego tekstu.

Niektóre z zadań otwartych wymagają odpowiedzi zwięzłych, inne nieco obszerniej­szych, ujętych w formy, które ćwiczysz w szkole. Jedna z tych form wypowiedzi będzie tek­stem użytkowym, np. notatką, zaproszeniem, zawiadomieniem itp. Druga to dłuższa wypo­wiedź, której temat będzie związany z motywem przewodnim egzaminu.

2. JAK BĘDZIE SKONSTRUOWANY ARKUSZ Z ZAKRESU PRZED MIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH?

Sprawdzane w arkuszu wiadomości i umiejętności zostały ujęte w cztery grupy:

•  stosowanie terminów, pojęć i procedur z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrod niczych.

•  Wyszukiwanie i stosowanie informacji.

•  W skazywanie i opisywanie faktów, związków i zależności.

•  Stosowanie zintegrowanej wiedzy i umiejętności do rozwiązywania problemów.

W zadaniach będą występowały treści z zakresu przedmiotów matematyczno-przyrodniczy ch: matematyki, chemii, biologii, fizyki i astronomii, geografii. Uwzględniono również ścieżki edukacyjne.

Arkusz będzie się składał z zadań zamkniętych i otwartych. Na ich rozwiązanie masz 120 minut.